Relacja z konferencji w MTBiGM w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej

W dniu 15 października 2013 roku w siedzibie Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odbyła się zorganizowana przez Ministerstwo konferencja w celu omówienia propozycji zgłaszanych wobec projektów rozporządzeń:

  • w sprawie nadawania uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości,
  • w sprawie opłaty za postępowanie kwalifikacyjne dla kandydatów na rzeczoznawców majątkowych oraz wysokości wynagrodzenia członków Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej w zakresie szacowania nieruchomości,
  • w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych.

O zorganizowanie takiego spotkania wnioskowała Polska Izba Rzeczoznawstwa Majątkowego zgłaszając uwagi do projektów.

W konferencji, ze strony ministerstwa wzięli udział: Podsekretarz Stanu Piotr Styczeń, Dyrektor Departamentu Gospodarki Nieruchomościami Małgorzata Kutyła oraz wicedyrektor Departamentu Grzegorz Majcherczyk, a ze strony organizacji zgłaszających uwagi do projektów w ramach konsultacji społecznych przedstawiciele PIRM w osobach Prezesa Piotra Walczyka i Tomasza Kotrasińskiego, przedstawiciel Komitetu ds. Nieruchomości przy KIG (Marta Górska), przedstawiciele Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych w osobach Prezydenta Krzysztofa Bratkowskiego i Krzysztofa Gabrela, Polskiego Towarzystwa Rzeczoznawców Majątkowych w osobach Prezes Tatiany Korniak i Leszka Flisa. Ponadto w konferencji uczestniczyli przedstawiciele Krajowego Stowarzyszenia Profesjonalistów Rynku Nieruchomości i innych organizacji skupiających osoby wykonujące zawody nieruchomościowe, RICS oraz rzeczoznawcy majątkowi, w tym Henryk Jędrzejewski. W konferencji wziął udział także przewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej Wacław Baranowski oraz Przewodniczący Sekcji KOZ dla Rzeczoznawców Majątkowych Zbigniew Brodaczewski.

Na wstępie Minister Piotr Styczeń uzasadnił konieczne modyfikacje obowiązujących przepisów nowelizacją ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z deregulacją zawodów pośrednika w obrocie nieruchomościami i zarządcy nieruchomości oraz przedstawił ogólne założenia projektów rozporządzeń. Ponadto podkreślił konsultacyjny charakter spotkania.

Ze względu na liczbę zgłoszonych uwag do projektów, prowadząca dalszą część konferencji Dyrektor Małgorzata Kutyła zaproponowała, aby w dniu 15 października 2013 roku zostały omówione tylko te dotyczące rozporządzenia w sprawie odpowiedzialności zawodowej, a dotyczące pozostałych w późniejszym terminie. Następnie przedstawiciele poszczególnych organizacji przedstawili ogólne uwagi do projektu rozporządzenia, dopiero w dalszej części omawiając poszczególne paragrafy.

W tej części konferencji przedstawiciel PIRM – Piotr Walczyk negatywnie ocenił obowiązujący system odpowiedzialności zawodowej, podkreślając jego represyjny a nie poprawczy charakter. Zauważył przy tym, że projekt rozporządzenia utrzymuje i utrwala obecny stan wadliwego funkcjonowania odpowiedzialności dyscyplinarnej rzeczoznawców majątkowych. Zdaniem Piotra Walczyka system odpowiedzialności zawodowej powinien ulec zasadniczej zmianie: postępowanie z tytułu odpowiedzialności powinna prowadzić KOZ i w efekcie orzekać o zastosowaniu kary dyscyplinarnej lub o umorzeniu postępowania (ten pomysł nie spotkał się ze zrozumieniem przedstawicieli KOZ, którzy argumentowali, że takie rozwiązanie de facto ogranicza uprawnienia ministra nadającego uprawnienia do ich odbierania). W tej propozycji reformy odpowiedzialności dyscyplinarnej kontrolę legalności orzeczeń Komisji sprawowałby Sąd Apelacyjny, do którego służyłoby odwołanie od orzeczeń Komisji. Henryk Jędrzejewski zauważył, że nadanie takich uprawnień Komisji Odpowiedzialności Zawodowej wymagałaby zmian ustawowych. Niezależnie od powyższego, jego zdaniem, rola Komisji Odpowiedzialności Zawodowej powinna się ograniczać do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego potwierdzającego lub nie zarzuty wobec rzeczoznawcy majątkowego, bez możliwości wnioskowania zastosowania kary dyscyplinarnej. Z kolei Tomasz Kotrasiński akcentował, że do postępowania należy wprowadzić elementy kontradyktoryjnego procesu, oddzielając formułowanie zarzutów od rozstrzygnięcia o ich zasadności.

Przedstawiciele PTRM zauważyli, że projekt nie odnosi się do przesłanek, których spełnienie pozwala ministrowi nominować rzeczoznawców majątkowych do grona członków KOZ. Ponadto zwracali także uwagę, że projekt pomija zwrot poniesionych przez obwinionego kosztów, utraconych zarobków oraz kosztów zastępstwa procesowego w przypadkach, gdy obwiniony skorzysta z reprezentacji pełnomocnika. Zauważono przy okazji, że kary mają bezpośredni wpływ na karierę zawodową rzeczoznawcy.

Właściwie jednym głosem wypowiadali się przedstawiciele PIRM, KN KIG, PTRM i PFSRM w kwestii wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. PIRM zauważyła, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie formułują wprost żadnych warunków wszczęcia postępowania, jednak zasadnym wydaje się, że powinno to nastąpić po uzyskaniu udokumentowanej informacji, że rzeczoznawca w ogóle mógł naruszyć obowiązki z art. 175 ust. 1 ustawy. I ważnym jest, aby przesłanki te były jasno wyartykułowane w zawiadomieniu.

Kładziono nacisk na konieczność zawarcia w zawiadomieniu zarzutów stawianych rzeczoznawcy majątkowemu, które stały się podstawą wszczęcia postępowania. Przedstawiciele PFSRM zwracali uwagę, iż zawiadomieniu o wszczęciu postępowania rzeczoznawca jest informowany o konieczności złożenia wyjaśnień ale jednocześnie nie jest informowany o treści zarzutów, co w praktyce uniemożliwia ustosunkowanie się do nich. Wnioskowano ponadto, aby postępowanie dotyczyło wyłącznie zarzutów podniesionych w skardze, co miałoby ograniczyć „inkwizycyjny” charakter postępowań dyscyplinarnych.

Ważnym wątkiem poruszanym przez zebranych była relacja postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej z oceną prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonywana przez organizacje zawodowe zgodnie z art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wśród szczegółowych uwag do projektu podnoszono kwestię czasu, jaki rzeczoznawca ma na ustosunkowanie się do zarzutów. KN KIG oraz PIRM zaproponował, aby termin na pierwsze posiedzenie zespołu był nie krótszy niż 30 dni. Ponadto omówiono kwestię ograniczenia terminów ustanowienia obrońcy. Tomasz Kotrasiński zauważył, iż najwłaściwszym rozwiązaniem jest dopuszczenie możliwości ustanowienia obrońcy w każdym etapie postępowanie, byleby ustanowienie to nie wstrzymywało biegu tegoż postępowania.

Bardzo istotną kwestią podnoszoną przez Piotra Walczyka była przewlekłość postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej, powodująca, że samo postępowanie dyscyplinarne czasami bywa bardziej dolegliwe niż wymierzona kara. Przedstawiciele PIRM w tym miejscu zauważyli, że część zleceniodawców (banki) przed podpisaniem umów o współpracy żąda oświadczenia o nie toczeniu się wobec rzeczoznawcy majątkowego postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej, uzależniając zlecenie usługi, co powoduje, że już sam fakt wszczęcia postępowania jest elementem wyłączającym lub ograniczającym uzyskiwanie zleceń i wykonywanie działalności zawodowej. Wydaje się, że niezbędne jest wprowadzenie cezury czasowej ograniczającej przewlekłość postępowania.

Wśród ciekawych propozycji modyfikacji projektu była propozycja Przewodniczącego Komisji Odpowiedzialności Zawodowej Wacława Baranowskiego, utworzenia w strukturze komisji rzecznika odpowiedzialności zawodowej. Ten pomysł zyskał poparcie większości zebranych, chociaż wydaje się, że rola rzecznika w KOZ była różnie postrzegana. Ponadto pomysł spotkał się z wątpliwościami ze strony Ministerstwa o legitymację do wprowadzenia rozporządzeniem takiej funkcji w Komisji.

Podsumowując relację należy stwierdzić, że mimo wykazanej w jej toku bezspornej zasadności negatywnej oceny przygotowanego przez Ministerstwo projektu zakres korekt dokonanych w jej efekcie będzie pewnie niewielki. Konferencja miała charakter konsultacyjny, co Minister Piotr Styczeń podkreślił już na wstępie i zapewne z tego powodu większość merytorycznych uwag i propozycji przedstawicieli organizacji uczestniczących uzyskiwała wśród przedstawicieli Ministerstwa enigmatyczny status „do rozważenia”.

Mimo to była spotkaniem ważnym, umożliwiającym swobodne wyartykułowanie poglądów poszczególnych organizacji na funkcjonowanie odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych. Można tylko wyrazić nadzieję, że przyczyni się do dostrzeżenia przez przedstawicieli Ministerstwa konieczności dokonania szerokiej reformy tego systemu. Postulowane przez Henryka Jędrzejewskiego zakończenie konferencji sformułowaniem wniosków o potrzebie szerokiej reformy sytemu odpowiedzialności zawodowej nie czekało się realizacji.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Rating*